Pendahuluan
Wilujeng enjing, sadayana! Dina danget ieu, urang bakal ngulik ngeunaan paguneman dina basa Sunda. Paguneman, atawa percakapan dina basa Indonesia, mangrupa hiji aspek penting dina komunikasi sapopoé. Diajar paguneman henteu ngan saukur ngeunaan kumaha cara ngobrol, tapi ogé ngeunaan kumaha cara ngahargaan batur, ngagunakeun basa anu merenah, sarta ngarti kana budaya Sunda.
Konsep Utama Paguneman
Paguneman dina basa Sunda ngandung harti silih tempas omongan antara dua urang atawa leuwih. Aya sababaraha unsur penting dina paguneman, di antarana:
- Bubuka (Pembukaan): Biasana dimimitian ku salam atawa sapaan. Contona: "Wilujeng enjing!" (Selamat pagi!) atawa "Kumaha damang?" (Apa kabar?)
- Eusi (Isi): Bagian inti paguneman, ngamuat informasi atawa topik anu dibahas.
- Panutup (Penutup): Biasana ditungtungan ku ucapan nuhun, pamit, atawa harepan. Contona: "Hatur nuhun" (Terima kasih) atawa "Pamit heula" (Pamit dulu).
- Undak-usuk Basa (Tingkatan Bahasa): Penting pikeun merhatikeun ka saha urang nyarita. Aya basa hormat (lemes) jeung basa loma (kasar/akrab).
Analisis/Penerapan Undak-Usuk Basa
Undak-usuk basa dina paguneman penting pisan. Contona:
- Basa Hormat (Lemés): Digunakeun nalika nyarita ka jalma anu leuwih kolot, ka guru, atawa ka jalma anu dihormat. Contona: "Punten, abdi badé tumanya." (Maaf, saya mau bertanya.)
- Basa Loma (Kasarna/Akrab): Digunakeun nalika nyarita ka babaturan, ka dulur anu saumur, atawa ka jalma anu geus akrab. Contona: "Hayu urang ulin!" (Ayo kita main!)
Conto Paguneman:
Guru: "Wilujeng enjing, barudak! Kumaha daramang?" (Selamat pagi, anak-anak! Apa kabar?)
Murid: "Wilujeng enjing, Bu! Alhamdulillah, daramang." (Selamat pagi, Bu! Alhamdulillah, baik.)
Dina conto ieu, murid ngagunakeun basa hormat (lemés) ka guruna.
Rangkuman
Paguneman dina basa Sunda lain saukur ngeunaan silih tempas omongan, tapi ogé ngeunaan ngahargaan batur, ngagunakeun undak-usuk basa anu merenah, sarta ngamumulé budaya Sunda. Ku diajar paguneman, urang bisa komunikasi kalawan éféktif jeung sopan.