Pendahuluan
Rahajeng semeng para sisia! Sane mangkin, iraga sareng-sare jagi ngarembug indik Geguritan Sinom, silih tunggil kakawian tradisional Bali sane madue kawigunan lan kaéndahan. Geguritan Sinom puniki nenten ja wantah gancaran basa, nanging taler madaging pitutur lan nilai-nilai sane becik.
Konsep Utama Geguritan Sinom
Geguritan punika kakawian tradisional Bali sane kawangun antuk pupuh. Pupuh inggih punika uger-uger utawi aturan sane ngiket indik wangun lan wirama kakawian. Sinom inggih punika silih tunggil pupuh sane kasub ring Bali. Pupuh Sinom madue uger-uger sane khas, inggih punika:
- Guru wilangan: 8, 8, 8, 8, 7, 8, 8, 12
- Guru dingdong: a, i, u, a, u, a, i, a
Artosnyane, sajeroning apada (bait), pupuh Sinom madue kutus baris (larik). Soang-soang baris madue wilangan suku kata sane sampun katentuang (guru wilangan) lan suara ring ungkur (guru dingdong).Contoh kalimat Sinom:
"Aduh dewa ratu bagus, (8a)
Yen mati ragané dini, (8i)
Manunas tulung ring guru, (8u)
Guru sandhi sane jati, (8a)
Mangda gelis rahayu, (7u)
Mangda sampun kadi wingi, (8a)
Mangkin mangda éling, (8i)
Eling ring raga sané jati suci." (12a)
Terjemahan bebas:
"Aduh dewa yang tampan,
Jika mati dirimu di sini,
Memohon pertolongan pada guru,
Guru sejati yang tersembunyi,
Agar cepat selamat,
Jangan sampai seperti kemarin,
Sekarang harus ingat,
Ingat pada diri sejati yang suci."
Analisis dan Penerapan Geguritan Sinom
Geguritan Sinom seringkali digunakan untuk menyampaikan cerita-cerita kepahlawanan, nasihat-nasihat spiritual, atau gambaran keindahan alam. Contohnya, Geguritan Usana Bali menggunakan pupuh Sinom untuk menceritakan sejarah Pulau Bali. Geguritan puniki nenten ja wantah dados tontonan, nanging taler dados tuntunan.
Contoh Penerapan: I Raga dados ngaryanin Geguritan Sinom sane madaging indik ajakan mangda tresna ring palemahan. I Raga dados nyurat indik keindahan gunung, segar nyane yeh, lan penting nyane nglestariang taru.
Rangkuman
Geguritan Sinom inggih punika silih tunggil warisan budaya Bali sane patut kalestariang. Melarapan antuk pupuh Sinom, I Raga dados ngungkapang rasa, ngaturang pitutur, lan nglestariang basa Bali. Dumogi artikel puniki prasida nambahin pangresep para sisia indik Geguritan Sinom.