Kembali ke Katalog
SMA KELAS 10

Pawarta (Berita) Basa Jawa: Ngerteni, Nulis, lan Nganalisis

Pambuka

Sugeng enjing para siswa! Ing dinten menika, kita badhe ngrembag babagan pawarta. Pawarta punika penting sanget ing gesang padintenan amargi saged paring informasi babagan kedadosan ingkang wonten ing sakupenge kita. Kita badhe sinau babagan konsep pawarta, unsur-unsure, lan ugi caranipun nganalisis pawarta kanthi kritis.

Konsep Utama Pawarta

Pawarta utawi berita inggih punika laporan babagan kedadosan utawi prastawa ingkang aktual, faktual, lan penting, sarta narik kawigatenipun masyarakat. Pawarta kedah objektif lan adhedhasar data ingkang akurat. Tuladhanipun:

  • Aktual: Kedadosan ingkang nembe wae dumados utawi taksih dados bahan guneman. Upaminipun, "Lindhu gedhe ngguncang wilayah Bantul wingi sonten" (Gempa bumi besar mengguncang wilayah Bantul kemarin sore).
  • Faktual: Adhedhasar kasunyatan lan bukti ingkang nyata. Upaminipun, "Miturut data BMKG, lindhu kasebut kekiyatanipun 6,4 skala Richter" (Menurut data BMKG, gempa tersebut berkekuatan 6,4 skala Richter).
  • Penting: Informasi ingkang wigati lan gadhah pengaruh dhateng masyarakat. Upaminipun, "Lindhu kasebut nyebabake karusakan ingkang signifikan lan ewonan warga kedah ngungsi" (Gempa tersebut menyebabkan kerusakan yang signifikan dan ribuan warga harus mengungsi).
  • Objektif: Pawarta kedah ditulis tanpa bias utawi panemu pribadi. Namung nglaporake kasunyatan.

Unsur-Unsur Pawarta (5W+1H)

Pawarta ingkang sae kedah ngemot unsur-unsur ingkang dikenal kanthi istilah 5W+1H:

  • What (Apa): Prastawa punapa ingkang dumados? Upaminipun, "Lindhu" (Gempa bumi).
  • Who (Sapa): Sinten ingkang kalibat utawi dados korban? Upaminipun, "Warga Bantul" (Warga Bantul).
  • When (Kapan): Kapan prastawa punika dumados? Upaminipun, "Wingi sonten" (Kemarin sore).
  • Where (Ing Ngendi): Ing ngendi prastawa punika dumados? Upaminipun, "Wilayah Bantul" (Wilayah Bantul).
  • Why (Kenging Punapa): Kenging punapa prastawa punika dumados? Upaminipun, "Amargi aktivitas tektonik" (Karena aktivitas tektonik).
  • How (Kados Pundi): Kados pundi prastawa punika dumados? Upaminipun, "Lindhu ngguncang kanthi kuat lan nyebabake karusakan bangunan" (Gempa mengguncang dengan kuat dan menyebabkan kerusakan bangunan).

Analisis Pawarta

Nalika maos pawarta, kita kedah kritis lan boten langsung pitados dhateng sedaya informasi ingkang kaserat. Kita kedah nganalisis pawarta kanthi nggatosaken:

  • Sumber Pawarta: Punapa sumberipun kredibel lan saged dipunpitados?
  • Objektivitas: Punapa pawarta kasebut ditulis kanthi objektif utawi wonten bias?
  • Kelengkapan Informasi: Punapa pawarta punika ngemot sedaya unsur 5W+1H kanthi lengkap?
  • Dampak Pawarta: Punapa pengaruh pawarta punika dhateng masyarakat?

Nulis Pawarta

Menawi panjenengan kepengin nyerat pawarta, wonten pinten-pinten langkah ingkang kedah dipuntindakaken:

  1. Nentukan topik pawarta.
  2. Ngempalaken data lan informasi.
  3. Nulis irah-irahan ingkang narik kawigaten.
  4. Nulis lead (paragraf pambuka) ingkang ngemot intisari pawarta.
  5. Nulis badan pawarta kanthi ngemot unsur 5W+1H.
  6. Nulis panutup pawarta.
  7. Mriksa lan nyunting pawarta.

Rangkuman

Pawarta punika informasi penting ingkang kedah kita mangertosi. Kanthi mangertosi konsep, unsur, lan cara nganalisis pawarta, kita saged dados masyarakat ingkang cerdas lan kritis. Mugi-mugi materi punika saged migunani kangge panjenengan sedaya.

Uji Pemahaman

#1
Ing ngandhap punika ingkang kalebet unsur pawarta 5W+1H inggih punika...
#2
Menawi panjenengan maos pawarta babagan banjir ingkang nyebabake karusakan ingkang ageng, unsur pawarta ingkang paling wigati kangge dipunmangertosi inggih punika...
#3
Panjenengan maos pawarta kanthi irah-irahan 'Regedipun Lempung Bengawan Solo Ngalangi Transportasi Bengawan'. Irah-irahan menika nuduhake unsur pawarta...
#4
Salah satunggaling ciri pawarta ingkang sae inggih punika objektif. Menapa tegesipun objektif ing konteks pawarta?
#5
Menawi panjenengan badhe nyerat pawarta babagan kegiatan bakti sosial ingkang dipunadani dening sekolah, langkah kapisan ingkang kedah dipuntindakaken inggih punika...

Latihan Soal Lainnya?

Akses bank soal Bahasa Jawa Kelas 10 lengkap.

Cari Soal